„Ogniste smugi” coraz bardziej realne w zderzeniach jąder atomowych i protonów

10 maja 2019, 05:13

Zderzenia jąder ołowiu zachodzą w ekstremalnych warunkach fizycznych. Ich przebieg można opisać za pomocą modelu zakładającego, że przekształcająca się, ekstremalnie gorąca materia – plazma kwarkowo-gluonowa – płynie w postaci setek smug. Dotychczas „ogniste smugi” wydawały się konstrukcjami czysto teoretycznymi. Jednak najnowsza analiza zderzeń pojedynczych protonów wzmacnia tezę, że odpowiada im rzeczywiste zjawisko.



Zajrzeć w zwierciadło

14 sierpnia 2020, 05:56

Jeśli oczy są zwierciadłem duszy, to dzięki przeziernym rogówkom możemy w głąb tej duszy zajrzeć. A dzięki pracy naukowców z IChF PAN możemy zajrzeć w głąb samej rogówki. I to bez jej dotykania! Wszystko dzięki wprowadzeniu innowacyjnej metody holograficznej tomografii optycznej. Pacjent nie zdąży nawet mrugnąć, a jego rogówka już jest zobrazowana i to z dokładnością pozwalającą oglądać nawet pojedyncze komórki.


Psychoterapia oparta na dowodach - co mówią badania naukowe?

3 grudnia 2025, 17:17

Przez dziesięciolecia psychoterapia była postrzegana jako dziedzina bardziej związana ze sztuką niż z nauką. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Współczesna psychoterapia opiera się na solidnych podstawach naukowych, a jej skuteczność jest potwierdzona tysiącami badań klinicznych. Zrozumienie, co działa w terapii i dlaczego, pozwala zarówno specjalistom, jak i pacjentom podejmować świadome decyzje o wyborze odpowiedniej formy pomocy.


Powstanie genomowa mapa Polski. Rekrutacja w grudniu

9 listopada 2018, 09:28

W grudniu 2018 r. rozpocznie się rekrutacja do opracowania tzw. genomowej mapy Polski, w ramach której przebadany ma być genom 5 tys. Polaków - zapowiedział we wtorek na spotkaniu z dziennikarzami w Warszawie prezes Centrum Badań DNA Jacek Wojciechowicz.


Światowy Dzień Chorób Rzadkich – projekty, które mogą wpłynąć na życie pacjentów cierpiących na najrzadsze schorzenia

28 lutego 2022, 18:06

Dwudziestego ósmego lutego obchodzimy Światowy Dzień Chorób Rzadkich. Jak podkreśla Agencja Badań Medycznych (ABM), to wyjątkowy obszar skupiający schorzenia o przewlekłym i ciężkim przebiegu, najczęściej uwarunkowane genetycznie. Ze względu na ich różnorodność, wiedza na ich temat jest wciąż niska, a pacjenci mają problem z uzyskaniem właściwej diagnozy. Bywa, że trwa to latami.


CHEOPS wystartował, a wraz z nim OPS-SAT, przy którym pracowali polscy naukowcy

18 grudnia 2019, 12:46

CHEOPS, pierwszy europejski satelita, którego wyłączonym celem jest badanie planet pozasłonecznych, wystartował przed trzema godzinami z kosmodromu Kourou w Gujanie Francuskiej. W przeciwieństwie do innych tego typu misji CHEOPS (Characterising Exoplanet Satellite) nie będzie szukał nowych planet, ale badał te już znalezione.


Microsoft zakończył wyjątkowy eksperyment. Podwodne centrum bazodanowe zdało egzamin na piątkę

15 września 2020, 11:23

Przed dwoma laty Microsoft rozpoczął interesujący eksperyment. Firma zatopiła u wybrzeża Orkadów centrum bazodanowe. Teraz wydobyto je z dna, a eksperci przystąpili do badań dotyczących jego wydajności i zużycia energii. Już pierwsze oceny przyniosły bardzo dobre wiadomości. W upakowanym serwerami stalowym cylindrze dochodzi do mniejszej liczby awarii


Powstał polimer zdolny ostrzec o groźnych chorobach nerek

13 października 2016, 11:58

Dzięki nowemu polimerowi naukowców z Instytutu Chemii Fizycznej PAN ostre uszkodzenie nerek będzie można wykrywać na początkowym etapie, gdy leczenie jest dość proste, a rokowania dobre.


Polscy fizycy zbadali plazmę kwarkowo-gluonową i wyjaśnili różnice między teorią a obserwacjami

1 maja 2021, 09:08

Gdy rozpędzone niemal do prędkości światła jony ołowiu lub złota wpadną na siebie w czeluściach akceleratorów, na ułamki sekund tworzy się plazma kwarkowo-gluonowa. Zdaniem naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, dane eksperymentalne wskazują, że na arenie wydarzeń są tu obecni jeszcze inni, dotychczas niedoceniani aktorzy: fotony. Ich zderzenia prowadzą do emisji pozornie nadmiarowych cząstek, których obecności nie potrafiono wyjaśnić.


Ciemna materia i neutrina wchodzą w interakcje, twierdzą naukowcy z NCBJ i PAN

23 stycznia 2026, 09:06

Ciemna materia i neutrina mogą wchodzić w interakcje, uważają naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, Chińskiej Akademii Nauk oraz University of Sheffield. Według najpowszechniej używanego modelu kosmologicznego Lambda-CDM, którego korzenie sięgają ogólnej teorii względności, ciemna materia i neutrina to niezależne byty, które nie wchodzą w interakcje. Nowe badania przeprowadzone na Sheffield rzucają wyzwanie tej teorii i obowiązującemu modelowi kosmologicznemu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk